Son Yemek Sendromu Nedir?

Bu kavram, bir kişi diyet yaparken veya yeme kısıtlaması uygularken, “son öğün” yaklaşımıyla aşırı ve kontrolsüz yeme eğilimini tanımlar. Yani kişi, kısıtlamanın biteceği günü veya zamanı bekleyip, o anda kendini doyumsuz bir şekilde yemeğe verir.

Özellikleri:

• Diyet başlangıcında ya da bitiminde görülebilir.
• Genellikle tatlı, karbonhidrat veya yüksek kalorili yiyecekler tercih edilir.
• Psikolojik olarak “her şeyi bir kerede tüketme” motivasyonu vardır.
• Sonrasında suçluluk ve pişmanlık duygusu oluşabilir.

Örnek:

“Pazartesi diyete başlıyorum, ama bu gece istediğim her şeyi yiyeceğim” düşüncesiyle abartılı yemek yemek.

Sezgisel yeme, diyetleri veya kalori kısıtlamalarını tamamen bırakıp, bedenin açlık ve tokluk sinyallerine güvenerek yemek yemeyi öğrenme yaklaşımıdır.

Temel Prensipleri:

1. Açlık ve tokluk farkındalığı: Bedenin sinyallerine göre yemek yemek.
2. Yasaklı yiyecek yok: Hiçbir yiyecek suçlu veya yasaklı değildir.
3. Duygusal yeme yerine farkındalık: Yemeği duygusal tetikleyiciler yerine gerçek açlığa göre yönlendirmek.
4. Bedene saygı: Kilo veya görünüm odaklı değil, sağlık ve iyi hissetme odaklı beslenme.

Amaç:

Yeme ile ilişkide suçluluk, kaygı veya aşırılıklardan kurtulmak ve uzun vadede sağlıklı ve dengeli beslenmeyi doğal şekilde benimsemek.

Son Yemek Sendromu ve sezgisel yeme arasındaki bağlantı, bireylerin yeme davranışlarını nasıl yönettikleriyle ilgilidir. Son Yemek Sendromu yaşayan bireyler, genellikle duygusal yeme eğilimindedir ve bu durum, sezgisel yeme pratiğini zorlaştırabilir.

Bağlantının Anlaşılması

• Duygusal Yeme: Son Yemek Sendromu, duygusal durumlarla tetiklenen aşırı yeme davranışlarıyla ilişkilidir.
• Sezgisel Yeme Engelleri: Bu sendrom, bireylerin bedenlerinin açlık ve tokluk sinyallerine dikkat etmesini zorlaştırabilir.

Bireylerin bu iki durum arasındaki bağlantıyı anlaması, sağlıklı beslenme alışkanlıklarını geliştirmeleri için önemlidir.

1. Diyet veya Yasaklı Yiyecekleri Bırakmak: Artık “bu yiyecek yasak” demeyi bırak. Yasaklı yiyecekler zihinde birikir ve son yemek sendromunu tetikler. Örneğin tatlıyı yememeliyim yerine “tatlıyı istediğim zaman ölçülü olarak yiyebilirim” yaklaşımını benimse.
2. Açlık ve Tokluk Sinyallerini Tanımak: Yemeği dış kurallara göre değil, bedenin sinyallerine göre ayarla. Açlık puanını 1–10 arasında değerlendir: 1 = çok aç, 10 = çok tok. Sadece 4–7 arası açlıkta yemek yemeye başla ve 7–8 civarında durmayı öğren.
3. Yavaş ve Farkındalıkla Yemek: Yemek sırasında telefonu veya televizyonu bırak. Her lokmanın tadını, kokusunu ve dokusunu fark et. Bu sayede açlıktan fazla yeme durumu azalır.
4. Duygusal Yeme ile Farkındalık Kurmak: Can sıkıntısı, stres veya üzüntü gibi duygularla yediğini fark et. Duygusal tetikleyicileri anlamak, son yemek sendromunun önüne geçer. Duygusal yemek yerine yürüyüş, su içmek veya kısa bir meditasyon denenebilir.
5. Tatmin Edici ve Dengeli Beslenme: Tabağı tamamen sevdiğin yiyeceklerle doldur, ancak porsiyonları bedenin açlık ve tokluk sinyallerine göre ayarla. Protein, lif ve sağlıklı yağlar hem açlığı kontrol eder hem de tatmin sağlar.
6. Suçluluk ve Pişmanlığı Bırakmak: Aşırı yeme olursa kendini cezalandırma. Hedef mükemmel yemek değil, farkındalık ve dengeyi geliştirmek olmalı. Her öğün bir öğrenme fırsatı olarak görülmeli.
7. Küçük Adımlarla Uygulamak: Başlangıçta tüm öğünlerde değil, 1–2 öğünde sezgisel yemeyi dene. Zamanla bedenin açlık ve tokluk sinyallerine güvenin artar.

Son Yemek Sendromu ve sezgisel yeme, bireylerin sağlıklı beslenme alışkanlıklarını etkileyen önemli konulardır. Psikolojik destek almak ve sezgisel yeme pratiğini geliştirmek, bu sorunlarla başa çıkmak için kritik öneme sahiptir. Online terapi, bu süreçte büyük bir kolaylık sunarak bireylerin ihtiyaç duydukları desteği almasını sağlar.