Psikolojisi bozuk olan kişi nasıl anlaşılır?

Mental ve ruhsal sağlık, fiziksel sağlığın tamamlayıcısı olarak görülmektedir. Sağlıklı bir yaşam için psikolojik sağlığın da iyi olması gerekmektedir. Psikoloji bozukluğu, ilk olarak kişinin davranış ve alışkanlıklarında kendisini göstermektedir. Psikolojisi bozuk olan insan davranışları farklılık gösterebilmektedir. 

İyi bir psikoloji, insanın kendisini daha rahat ifade etmesine, daha kaliteli ve rahat bir yaşam sürmesine yardımcı olmaktadır. Yaşam kalitesindeki en önemli etkenlerden biri mental sağlıktır. Sağlıklı bir kişide davranış şekilleri ve standartlar farklılık göstermektedir.

Yaşam standartları düşük, psikolojisi bozuk olan insan davranışları şu şekildedir:

• Öfke kontrolünde zorlanırlar,
• Ani ses ve hareketlere karşı çok daha duyarlı hâle gelirler,
• İştahlarında artma veya azalma görülür,
• Uyku düzenleri tamamen değişir,
• Keyifsizlerdir ve hiçbir şeyden memnun olmazlar,
• Kronik yorgunluk ve halsizlik yaşarlar,
• İlerleyen rahatsızlıklarda bayılma, bilinç kaybı gibi semptomlar gösterirler. 

Psikoloji Neden Bozulur?

İnsan psikolojisi, hayatın her alanını yakından ilgilendirmektedir. Hem bireysel hem de toplumsal olarak psikolojik sağlığa önem gösterilmesi gerekmektedir. Psikolojinin bozulmasının farklı pek çok nedeni bulunmaktadır. Başlıca nedenler şu şekildedir:

• Aile içi krizler,
• Çocukluk travmaları,
• Çevresel etkiler,
• İkili ilişkiler,
• Genetik kodlanmalar,
• İş ve okul hayatında yaşanan krizler,
• Akran zorbalığı,
• Aldatılma/kandırılma ve iyi niyetin suistimali.

Kişinin hem içsel hem de çevresel tüm faktörlerden etkilenerek psikolojisinin bozulması mümkündür. Bozulan psikolojiyi tedavi etmek, yaşam kalitesini artırmak ve kişinin sağlığına kavuşmasını sağlamak adına önem taşımaktadır. 

Psikolojik Rahatsızlıklar Nasıl Belli Olur?

Psikolojik rahatsızlıkların farklı şekillerde kendisini belli ettiği görülebilmektedir. Bazı psikolojik rahatsızlıklar gizli, bazıları kendisini belli edecek semptomlarla ilerlemektedir. Ruhsal sağlıkta bir bozukluk olduğunu belli eden semptomlar şu şekilde sıralanabilir:

• Uykusuzluk veya aşırı uyku hâli,
• Keyifsizlik (memnuniyetsizlik)
• Kas ağrıları,
• Duş almak gibi rutinleri yerine getirmekte zorlanma,
• İştahsızlık veya iştahın açılması,
• İzole olmak,
• Duygusal dışavurumda ve kendini ifade noktasında zayıflık,
• İletişim ve etkileşimden kaçınma.

Bu semptomlardan bir veya birden fazlasını gösteren kişilerin psikolojik rahatsızlıklara sahip olduğu yahut eğilimli olduğu görülebilmektedir. 

Psikolojik Bozukluğa Yatkın Kişilerin Özellikleri

Psikolojik bozukluklara yatkınlık kişilik özelliklerine bakarak da anlaşılabilmektedir. Bu tip rahatsızlıklara yatkınlığı olan bireylerin kişilik özellikleri arasında çok düşünmek, takıntılılık, kıskançlık, stresli olmak, kötümserlik, güvensizlik yer almaktadır. Bunların yanı sıra bozuk bir aile yapısına sahip olmak da psikolojik bozukluğa yatkınlığı artırmaktadır. 

Kişilik özelliklerinin yanı sıra yaşam biçimlerimiz de psikolojik sorunlara olan yatkınlığımızı etkilemektedir. Dengeli beslenmeyen, uyku düzeni bulunmayan, sağlıksız abur cuburları sıklıkla tüketen, spor yapmayan, hareketsiz bir yaşam stilini benimseyen, asosyal kişilerin psikolojik sorunlara daha eğilimli olduğu araştırmalarla da kanıtlanmıştır. 

Sık Sorulan Sorular

Psikolojik sorunlar nasıl anlaşılır?

Psikolojik bir soruna sahip olunup olunmadığını öğrenmek için kişinin ruh hali değişimlerini takip etmesi, günlük rutinlerini gerçekleştirirken zorlanıp zorlanmadığına bakması çoğunlukla yeterli olmaktadır. Çevresel gözlemleri dikkate almak, bir uzman görüşüne başvurmak da sürece dair net bilgi edinmeye yardımcı olmaktadır. 

Ağır psikolojik hastalıklar nelerdir?

Depresyon, OKB, bipolar, şizofreni, tourette sendromu gibi farklı pek çok rahatsızlığın seyirleri son derece ağır olmaktadır. Psikolojik tüm rahatsızlıklar bireysel mücadelede ağır gelebilse de doğru bir uzman müdahalesi ve tedavi süreci ile pek çok psikolojik rahatsızlığı geride bırakmak mümkündür. 

Psikolojisi bozuk bir erkek nasıl davranır?

Psikolojisi bozuk erkeklerde en sık görülen davranışlar; saldırgan, kavgacı, tedirgin tavırlar ve yoğun öfke patlamaları olmaktadır. Takıntı, tahammülsüzlük, stres, pesimistlik, iletişim bozuklukları da sık rastlanan davranışlar arasında yerini almaktadır. 

Psikolojik sorunlar nelerdir? Nasıl baş ederiz?

Psikolojik sorun belirtileri nelerdir? 

Gelişen problemin türüne göre belirti ve bulgular oldukça değişiklik gösterebildiği gibi birçok psikiyatrik problemde yaygın olarak gözlemlenen semptomlardan bahsedilebilir. Bunlardan başlıcaları: 

• kas ağrıları
• yorgunluk, halsizlik
• umutsuz hisse kapılma
• kişilerle iletişim kurmaktan kaçınma
• duş almak ve yemek yemek gibi rutin işleri yapmakta zorlanma
• iştahsızlık ya da iştahın çok fazla artışı
• uyku düzeninde bozulma ve uykudan yorgun uyanma

belirtileri olarak sıralanabilir. Bunlardan birkaçı aynı anda gözlemlenebileceği gibi yalnızca bir belirtinin şiddetli şekilde gözlenmesi de mümkündür. Bu durumda kişinin psikojik olarak doğru biçimde değerlendirilmesi için psikolojik problemleri ortaya çıkaran nedenler ve psikolojik problem çeşitleri hakkında doğru bilgiye sahip olmak gerekir. 

Psikolojik problemlerin nedenleri nelerdir?

Psikolojik problemlerin gelişimi ve seyri kişinin algılama biçimine, geçmiş yaşam deneyimlerine ve beklentilerine göre fazlasıyla değişiklik gösterdiği gibi ortaya çıkış nedeni de kişiden kişiye farklılık gösterir. Ancak bazı problemlerin yaygın olarak belirli sebeplerden dolayı ortaya çıktığı ve benzer belirtiler ile seyrettiği söylenebilir. Örneğin; Mevsimsel Depresyon rahatsızlığı hemen herkeste sonbahar ve kış mevsimlerinde görülen, güneş ışığından mahrum kalmaya bağlı olarak geliştiği düşünülen bir problemdir. Kişilerde yaygın olarak gözlenen mevsimsel depresyon belirtileri genellikle iştah artışı ya da azalışı, uyku düzensizliği, kişisel bakımda bozulma, konsantrasyon bozukluğu ve uzun süreli umutsuzluk hissi gibi belirtiler olarak ortaya çıkar. Belirtilerin büyük oranda ortak olduğu mevsimsel depresyon problemi için en etkili tedavi yönteminin ise ışık terapisi olduğu söylenebilir. 

Psikiyatrik problem çeşitleri nelerdir?

Dünya Sağlık Örgütü tarafından 250’ye yakın psikolojik sağlık problemi belirlenmişse de günümüzde en yaygın karşılaşılan psikolojik problemler panik atak, depresyon ve anksiyete bozukluğu olarak sıralanabilir. 

Depresyon nedir? 

Kişinin hem kendini hem çevreyi algılayış biçiminde meydana gelen bozulma, yaygın umutsuzluk hissi ve fiziksel güç kaybı gibi belirtilerin uzun süre gözlenmesi ve kişinin yaşam kalitesini olumsuz etkileyen sonuçlar meydana getirmesi depresif bozukluk ya da depresyon olarak adlandırılır. 

Anksiyete nedir?

Anksiyete kişinin sürekli stres altında olması, yoğun huzursuzluk, sinirlilik ve endişe halinin yaygın şekilde devamlılık göstermesi olarak tanımlanabilen psikolojik bir rahatsızlıktır.

Panik atak nedir?

Panik atak hemen her yaş grubunda gözlenebilen ve birbirinden farklı çok sayıda nedene bağlı olarak gelişebilen bir psikolojik problem çeşididir. Yaygın olarak görülen panik atak belirtileri çarpıntı, titreme, baş dönmesi, göğüste daralma hissi, hatta ölüm korkusu gibi bulguların yer aldığı nöbetler halinde gerçekleşir. 

Psikolojik sorunların tanısı nasıl konulur?

Psikolojik problemler kişiler arasında farklı belirti ve bulgular ile seyreden rahatsızlıklardır. Dolayısıyla tanı koyma işlemi uzman bir psikiyatr ya psikolog tarafından yapılmalı ve kişi, bu tanının konduğu diğer hastalardan bağımsız bir birey olarak ele alınmalıdır. 

Psikolojik sorunlar için uygulanan tedavi yöntemleri nelerdir? 

Her psikolojik problem ve problemi yaşayan birey için uygulanacak tedavi yöntemi değişiklik gösterebilir. Ancak psikolojik problemler için en çok tercih edilen tedavi yöntemi psikoterapi ve ilaç tedavisidir. Etkili panik atak tedavisi için uygun sıklıkta tekrarlanan terapiler uzman doktor tarafından belirlenecek olan ilaç uygulamaları ile desteklenir ve bu durum yaşanan nöbetlerin şiddetinde azalmaya, dolayısıyla yaşam kalitesinde büyük oranda artmaya neden olur.