İlişkide kıskançlık ile nasıl başa çıkılır?

Kıskançlık rahatsız edici bir duygudur ancak oldukça normaldir. Hepimizin zaman zaman kıskançlık duymamıza neden olabilecek küçük güvensizlikleri ve hassasiyetleri vardır. Bazen kişi, ilişkisi konusunda güvensiz hissettiğinde ortaya çıkar.

Seks ve çift terapisti Katie Schubert, “Bir ilişkide kıskançlık yaşamak oldukça normaldir, özellikle yeni bir ilişkide veya ilişkide değişiklikler yaşanıyorsa” diyor .

İlişki danışmanlığı arayan evli çiftler üzerinde yapılan bir araştırma, erkeklerin %79’unun ve kadınların %66’sının kendilerini kıskanç olarak tanımladığını ortaya çıkardı. Bu duygu yaygın olsa da, kıskançlık sağlıklı bir duygudan sağlıksız ve mantıksız bir duyguya dönüştüğünde sorunlar ortaya çıkabilir.

Kıskançlık, bir noktaya kadar sağlıklı ve normal olabilen karmaşık bir duygudur. Kıskançlık ilişkinizde aşırı baskın bir duygu haline geldiğinde, bu duyguları kendi içinizde ele almazsanız ciddi sorunlara yol açabilir, hatta ilişkinizin sona ermesine bile yol açabilir. Sağlıklı ve sağlıksız kıskançlık arasındaki farkları belirlemek ve bu duyguların nereden geldiği konusunda partnerinizle konuşmak önemlidir.

Bir İlişki Bağlamında Kıskançlık

İlişkilerimiz söz konusu olduğunda kıskançlık, algılanan gerçek veya hayali bir tehdide verilen tepkidir. Kıskanç partner büyük ihtimalle dışarıdan birinin sevdiği kişinin sevgisini kazanmaya çalıştığından korkuyor.

Kıskançlık sıklıkla öfkeli, küçümseyici, endişeli ve depresif hissetmekle de ilişkilendirilir; bu nedenle kıskançlık yıkıcı ve potansiyel olarak tehlikeli olabilir.

Biraz kıskançlık bir ilişkide güven verici olabilir ve hatta bize programlanmış bile olabilir. Bununla birlikte, çok fazla kıskançlık bunaltıcı ve korkutucudur, özellikle de ısrarla takip etme, dijital flört şiddeti ve fiziksel istismar gibi tehlikeli davranışlara yol açabileceği için.

Kıskançlığın ele alınmadan düzeleceğine inanmak için hiçbir neden yok. Kıskançlık, temennilerle yok edilebilecek bir duygu değildir. Benliğin tam özüne iner ve derin köklere sahiptir ve bu duyguların üstesinden gelmek farkındalık ve çaba gerektirir.

Hasete Karşı Kıskançlık

İlişkilerde haset ile kıskançlığı birbirinden ayırmak önemlidir. Nasıl farklılar? Haset, başkasında sizde olmayan bir şeye sahip olduğu için kızgın, hüsrana uğramış veya dışlanmış hissetmek anlamına gelir. Kıskançlık, sahip olduğunuz bir şeyi (veya daha genel olarak birini) üçüncü bir kişiye kaybetme korkusuyla ilgilidir.

Haset, kendinizi başkalarıyla karşılaştırmak ve yetersiz kalmakla ilgilidir; kıskançlık ise güvensizliği ve tehdit altında hissetmeyi içerir.

Normal ve Sağlıksız Kıskançlık

Kıskançlık, bir noktaya kadar sağlıklı ve normal olabilen karmaşık bir duygudur. Kıskançlık ilişkinizde aşırı baskın bir duygu haline geldiğinde, bu duyguları kendi içinizde ele almazsanız ciddi sorunlara yol açabilir, hatta ilişkinizin sona ermesine bile yol açabilir.

Sağlıklı ve sağlıksız kıskançlık arasındaki farkları belirlemek ve bu duyguların nereden geldiği konusunda partnerinizle konuşmak önemlidir.

Ara sıra kıskançlık doğaldır, ancak yoğun veya mantıksız hale geldiğinde ilişkiye ciddi şekilde zarar verebilir. Sağlıklı kıskançlık ile sağlıksız kıskançlık arasında ayrım yapabilmek, ortaklığınızın başarısı açısından önemlidir.

“İki sağlıklı insan arasındaki sağlıklı bir ilişkide, bu duygular oldukça hızlı ve kolay bir şekilde ifade edilebilir ve işlenebilir. Kıskançlık duyguları devam ederse ve/veya kötüleşirse ya da duygularınızı partnerinize açmanın güvensiz olacağı anlaşılıyorsa Schubert, “Bu duygular bir ilişkiye gerçekten zarar verebilir” diye açıklıyor.

Normal Kıskançlık

Kıskançlık duygularının hafif ve ara sıra olduğu ilişkilerde, çiftlere birbirlerini hafife almamaları gerektiğini hatırlatır. Kıskançlık aynı zamanda çiftleri birbirlerini takdir etmeye ve partnerlerinin kendilerini değerli hissetmelerini sağlamak için bilinçli bir çaba göstermeye motive edebilir.

Kıskançlık aynı zamanda duyguları da yükselterek aşkın daha güçlü olmasını sağlar. Küçük, yönetilebilir dozlarda kıskançlık, ilişkide olumlu bir güç olabilir.

Sağlıklı bir ilişkide kıskançlık yaşandığında bu korumak için olur. Bir kişi ilişkiye yönelik potansiyel bir tehdit görüyor ve endişesini veya kıskançlığını ifade ediyor. Çift, konuyu mantıklı bir şekilde tartışır ve nasıl ilerleneceği konusunda anlaşmaya varır. İkisi de ilişkiye bağlılar ve birey olarak kim oldukları konusunda güvensiz değiller.

Sağlıksız Kıskançlık

Kıskançlık yoğun veya mantıksız olduğunda hikaye çok farklıdır. Mantıksız veya aşırı kıskançlık genellikle potansiyel olarak istismarcı bir ilişkinin uyarı işaretidir.

Sonunda kıskanç insanlar, duygularından ve güvensizliklerinden o kadar bunalmış hissederler ki, partnerleri üzerinde kontrol sahibi olurlar. Kontrolü sürdürmek ve duygularını hafifletmek veya maskelemek için mali istismara , sözlü zorbalığa ve şiddete başvurabilirler .

Sağlıksız kıskançlığın kökü bazen terk edilme korkusundan ve gerçekten sevilmeme endişesinden kaynaklanır . Sağlıksız kıskançlık şu şekilde karakterize edilir:

• Partnerin ne yaptığı veya hissettiği konusunda paranoyak olmak
• Partnerine nerede olduğuna dair bir hesap sormak
• Olağandışı güvensizlik ve korku sergilemek
• Hikâye anlatmaya girişmek ve doğru olmayan suçlamalarda bulunmak
• Partnerin davranışlarını ve amaçlarını aşırı sorgulamak
• Bir partnerin nerede olduğunu doğrulamak için onu takip etmek veya stalklamak
• Partnerin özgürlüğünü ihlal etmek veya arkadaşlarıyla veya ailesiyle görüşmesinin yasaklanması
• Sadakatsizliği veya yalanı keşfetmeyi umarak e-postaları ve metinleri okumak veya sesli mesajları dinlemek
• Çift ayrıyken partnerine durmadan mesaj atmak

Kıskançlığın Nedenleri

Bu duyguyla mücadele eden kişi, kıskançlığı tetikleyebilecek bir durumla karşılaştığında korku, öfke, keder, endişe, üzüntü, şüphe, acı, kendine acıma ve aşağılanma gibi tepkiler verebilir. Ayrıca genellikle kendilerini şüpheli veya tehdit altında hissedebilirler veya başarısızlık duygusuyla mücadele edebilirler.

Kıskançlık aşağıdakiler de dahil olmak üzere birçok nedenden dolayı ortaya çıkabilir:

• Güvensiz olmak veya kişisel imajının zayıf olması
• Terk edilmekten ya da ihanete uğramaktan korkmak
• Yoğun sahiplenme hissi veya kontrol arzusu
• Bir partner üzerinde yanlış yönlendirilmiş bir sahiplenme duygusuna sahip olmak
• Genel olarak ilişkilerle ilgili gerçekçi olmayan beklentilere sahip olmak
• Bir partnerden gerçekçi olmayan beklentiler sürdürmek
• Geçmişte acı veren bir terk edilme deneyimini yeniden yaşamak
• Birini veya önemli bir şeyi kaybetme endişesi

İlişkilerde güvensizliğe ne sebep olur?

Bir ilişkideki güvensizlikler, partnerin kendine olan güven eksikliğinden (partnerinin saygısına ve sevgisine layık olmadığını düşünmesinden) kaynaklanabilir. Algılanan veya gerçek bir tehdit (sadakatsizlik gibi) aynı zamanda kıskançlığa ve güvensizliğe de neden olabilir. Yakınlık veya bağlılık kaybı veya bu bağların tam olarak geliştirilememesi de aynı şekilde olabilir.

Kıskançlığın Gerçek Sonuçları Olabilir

Kıskançlığın sağlıklı bir şekilde işlenmemesi durumunda Schubert, bunun ilişkinin hemen her yönünü etkileyebileceğini öne sürüyor. “ İletişim , seks, güven ve ortaklık duyguları muhtemelen zarar görecek” diye açıklıyor.

Ne yazık ki, çiftlerin kıskançlığı aşk olarak yanlış yorumlaması alışılmadık bir durum değil, özellikle de genel olarak sağlıklı ve seyrekse.

Anormal kıskançlık, kıskanç kişi giderek daha korkulu, öfkeli ve kontrolcü hale geldikçe ilişkiye zarar verir.

Sonunda kıskançlık kızgınlığa ve savunmacılığa yol açabilir. Bu aynı zamanda ilişkiye olan güveni de yok eder ve daha fazla tartışmaya yol açar, özellikle de kıskanç kişi diğer kişiyi sürekli olarak sorguluyor ve taleplerde bulunuyorsa.

Yoğun duygusal deneyimler aynı zamanda fiziksel semptomlara da neden olabilir.

Bazen kıskanç insanlar titreme, baş dönmesi, depresyon ve uyku güçlüğü gibi fiziksel tepkilerle boğuşurlar .

Schubert ayrıca kıskançlık sağlıklı bir şekilde ele alınmazsa cinsel yakınlığın daha da zorlaşacağını söylüyor. “Seks, yoğun bir kırılganlık eylemi olabilir ve eğer bir ilişkide kıskançlık duyguları nedeniyle kendinizi güvende hissetmiyorsanız, partnerinizle savunmasız bir şekilde bağlantı kurmanız zor olabilir” diyor.

Bir İlişkide Kıskançlıkla Nasıl Başa Çıkılır?

Kıskançlık yaşıyorsanız, kontrolden çıkmadan önce bunu ele almanız önemlidir. Hem siz hem de partneriniz kıskançlıkla sağlıklı bir şekilde nasıl baş edeceğinizi öğrenebilirsiniz.

• Bazı Kıskançlıkların Normal Olduğunu Anlayın

İlişkinizin güvenliğini tehdit eden kişiler ve durumlar olacaktır. İster çapkın bir iş arkadaşı olsun ister çok seyahat gerektiren bir iş olsun, biraz kıskançlık yaşamanız normaldir. Önemli olan endişeleriniz hakkında konuşmak için zaman ayırmanız ve ilişkinizi ve kalbinizi koruyacak bazı sınırlar üzerinde anlaşmanızdır.

Örneğin, ikiniz de çapkın bir iş arkadaşınızla teması sınırlamanın ilişkinin sağlığı açısından önemli olduğu konusunda hemfikir olabilirsiniz. Ya da eşiniz yoldayken yatmadan önce konuşmanın endişelerinizi azaltacağına karar verebilirsiniz. Önemli olan sorunları sakin bir şekilde tartışıp birlikte çözüm üretmenizdir.

• Kıskançlığın kökenine inin

Partnerlerden biri sürekli olarak kıskançlık hissediyorsa bunun neden olduğunu bulmak önemlidir. Örneğin, kıskanç partneriniz, bir çift olarak birlikte fazla vakit geçirmediğiniz için kendini güvensiz mi hissediyor? Yoksa ilişkide sadakatsizlik nedeniyle güven sorunu mu yaşanıyor ?

Kıskançlığın nereden geldiğini ve onu azaltmak için neler yapılabileceğini anlamaya çalışın.

• Güven Ortamı Yaratın

Kıskançlıktan korunmanın en iyi yollarından biri güven ortamı yaratmaktır. Bu süreç her iki ortağın da güvenilir olmasıyla başlar. Başka bir deyişle sadık, kararlı ve dürüsttürler.

Güvenilir insanlar zamanlarını nasıl geçirdikleri konusunda yalan söylemezler. Eşlerini de aldatmazlar. İkiniz de bu tuzaklara karşı kendinizi korursanız, ilişkiye olan güven artacak ve kıskançlık ortadan kalkacaktır.

• Sağlıklı Bir Bağ Geliştirin

Bir ilişki sevgi göstermeyi, birlikte vakit geçirmeyi ve birbirine bağlanmayı içerir. Bağlılığınıza yönelik herhangi bir tehdit endişe kaynağı olmamadır. Kıskançlık, ilişkinin risk altında olduğunun bir işareti olduğunda uygundur.

Çoğu zaman kıskançlık duygusu çocukken öğrenilen bağlanma stillerinden kaynaklanır. Bir ilişkide ortaya çıkan kıskançlığı bu perspektiften tartışabilirseniz, “yabani otların arasında kaybolmamak” ve savunmacı veya saldırgan olmamak daha kolaydır.

• Kıskançlığın Kötüye Kullanım Olduğunu Anlayın

İlişkiye yönelik gerçek bir tehdide karşı kıskançlık normaldir. Ancak partnerlerden biri sebepsiz yere kıskanıyorsa, bu bir tehlike işareti olabilir; özellikle de kıskançlık aşırı öfkeyi, gerçekçi olmayan beklentileri ve asılsız suçlamaları içeriyorsa. Üstelik bu kıskançlık tek seferlik bir durum değildir. Tekrarlanan bir davranış modelidir.

İstismarcı veya sağlıksız kıskançlığın bir başka özelliği de, tuhaf suçlamalarda bulunmanın yanı sıra başka bir kişi üzerinde kontrol kurma girişimidir. Partnerinizin mantıksız veya suçlayıcı sorularına karşı kendinizi düzenli olarak savunuyorsanız, bu bir tehlike işaretidir. İşler kontrolden çıkmadan hemen yardım almanız gerekir.

Kendi Kıskançlığınızla Başa Çıkmak

Eğer ilişkilerinizde kıskançlık yaşayan taraf sizseniz bunun nedenini düşünmek isteyebilirsiniz. Örneğin, kendinize olan saygınızla mücadele ediyor musunuz veya partnerinizin sizi terk etmesinden mi korkuyorsunuz? Yoksa partneriniz geçmişte sadakatsiz miydi ve bunun tekrar olmasından mı endişeleniyorsunuz?

Her iki durumda da, duygularınızın ele alınması gerekiyor. Bunu yapmanın en iyi yolu, kıskançlığınızı sağlıklı yollarla yönetmeyi öğrenmenize yardımcı olabilecek bir danışman veya terapist bulmaktır .

Diğer zor duygusal deneyimlerin çoğu gibi, doğru şekilde tedavi edilirse kıskançlık da büyümeyi tetikleyebilir. Kıskançlıkla mücadele etmek, hem siz hem de partneriniz için artan öz farkındalığın ve daha iyi anlayışın ilk adımı olabilir.

Kıskançlık duygularının üstesinden gelme adımları genellikle şunları içerir:

• Kıskançlığın ilişkinize zarar verdiğini kabul etmek
• Kıskanç olduğunu kabul etmek
• Eşiniz hakkında casusluk yapmamayı kabul etmek
• Kıskanç duygularınızın kökenlerini tartışmak
• Davranışınızı değiştirmeye karar vermek
• Başkasını kontrol edemeyeceğinizi ancak tepkinizi kontrol edebileceğinizi fark etmek
• Gerekirse çift olarak profesyonel yardım almak
• Her ikinizin de kabul edebileceği adil zemin kuralları belirlemek

Açık iletişim esastır. Schubert, “Duygularınızı açık, dürüst ve yargılamadan iletin” diyor.

Kıskançlık sağlıksız hale geldiğinde ilişkileri yok edebilir ve zehirli evlilikler yaratabilir . Bu nedenle ilişkinin sağlığına zarar veren aşırı kıskançlık yaşıyorsanız kıskançlığın neden var olduğunu anlamanıza yardımcı olacak bir terapist veya danışman bulmanız önemlidir. Kıskançlıkla sağlıklı bir şekilde başa çıkmanız için size yardımcı olabilirler.