Sürekli Yemek Yeme İsteği Neden Olur?

Sürekli yeme isteği, sadece fiziksel açlıktan ibaret değildir. Çoğu zaman duygusal, psikolojik ve çevresel faktörlerin birleşimiyle ortaya çıkar. Açlık hissi, vücudun enerjiye ihtiyaç duyduğuna dair bir sinyaldir. Ama sürekli ve kontrolsüz yeme isteği çoğunlukla başka bir şeyin göstergesidir.

Fiziksel Açlık:

• Yavaş yavaş ortaya çıkar, genellikle birkaç saatlik açlıktan sonra hissedilir.
• Mide gurultusu, baş dönmesi, enerji düşüklüğü gibi fiziksel belirtiler gösterir.
• Herhangi bir besinle doyurulabilir, yeme sonrası tokluk hissi gelir.

Psikolojik Açlık:

• Aniden ortaya çıkar, çoğu zaman belli bir yiyeceğe karşı yoğun istek duyulur (tatlı, cips, çikolata gibi).
• Açlık hissi mideden değil, duygulardan kaynaklanır (stres, yalnızlık, can sıkıntısı).
• Yemek yedikten sonra bile tam doygunluk hissi oluşmaz.
• Yeme sonrası suçluluk ya da pişmanlık duygusu sık görülür.

Normal Açlık ile Sürekli Açlık Nasıl Ayırt Edilir?

Normal açlık, yemek yedikten sonra doyma hissiyle sona erer.

Sürekli açlık ise yemek yedikten sonra bile devam eder ve genellikle suçluluk veya pişmanlık duygularıyla birlikte gelir.

Sürekli yeme isteğiyle başa çıkmak için çeşitli stratejiler geliştirilebilir.

Bilinçli Yeme Alışkanlıkları Geliştirme

• Farkındalıkla yeme: Yemek yerken dikkatli olmak, yemeğin tadına, kokusuna ve dokusuna odaklanmak, doyma sinyallerini fark etmek önemlidir.
• Yemek günlüğü tutma: Ne zaman, ne yediğinizi ve o anki duygularınızı kaydetmek, yeme alışkanlıklarınızı anlamanıza yardımcı olabilir.

Psikolojik Destek ve Terapi Yöntemleri

• Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT): Yeme davranışlarını tetikleyen düşünce ve duyguları tanımlamak ve bunları değiştirmek için etkili bir yöntemdir.
• Mindfulness (Bilinçli farkındalık) teknikleri: Anı yaşamak ve duygularınızı yargılamadan kabul etmek, duygusal yeme davranışlarını azaltabilir.

Yemek yerken telefonu bırakmak, yavaş çiğnemek ve gerçekten doygunluk hissine odaklanmak bu alışkanlığın temelidir. Mindfulness ve bilinçli farkındalık konusunda daha derin bilgi almak isteyenler için bu kaynaklar oldukça yol gösterici olabilir.

Bazen vücudun “bir şey eksik” demesi kendini yeme isteğiyle gösterir. Şu eksiklikler özellikle yemek yeme isteğini tetikleyebilir:

• Magnezyum eksikliği: Özellikle çikolata ve tatlı krizlerine neden olabilir.
• B12 vitamini eksikliği: Enerji düşüklüğü ve iştah dengesizliği yaratabilir.
• D vitamini eksikliği: Yorgunluk ve duygusal dalgalanmalarla birlikte duygusal yeme riskini artırır.
• Çinko eksikliği: Tat alma duyusunda değişiklik yaparak daha fazla yeme isteği uyandırabilir.

Bu vitamin ve mineral eksikliklerini öğrenmenin en güvenli yolu kan testi yaptırmak. Kendi başına takviye almak yerine doktor kontrolünde ilerlemek önemli.

İştahın sürekli açık olması her zaman sadece “çok yemek yeme alışkanlığı” anlamına gelmez. Bunun arkasında bazı biyolojik, psikolojik ve çevresel nedenler olabilir:

• Düşük kan şekeri: Kan şekeri hızlı düştüğünde vücut bunu açlık olarak algılar.
• Yetersiz uyku: Leptin (tokluk hormonu) azalır, ghrelin (açlık hormonu) artar.
• Yüksek karbonhidratlı beslenme: Özellikle rafine şekerler iştahı artırır.
• Stres: Kortizol hormonu açlığı tetikler.
• Alışkanlıklar: Sık sık atıştırmak beynin ödül merkezini uyarır, gerçek açlık hissiyle karışır.

Eğer iştahın sürekli artıyorsa, bir sağlık taramasından geçmek iyi bir fikir olabilir. Hormonlar, kan şekeri ve vitamin seviyeleri buna neden olabilir.

Sürekli yeme isteğiyle başa çıkmakta zorlanıyorsanız, profesyonel destek almak önemlidir.

Hangi Uzmanlara Başvurulmalı?

• Psikologlar: Duygusal yeme davranışlarını anlamak ve yönetmek için terapi desteği sağlarlar.
• Diyetisyenler: Sağlıklı ve dengeli bir beslenme planı oluşturarak yeme alışkanlıklarını düzenlemeye yardımcı olurlar.

Diyetisyen ve Psikolog İş Birliği

Diyetisyen ve psikologların birlikte çalışması, hem fiziksel hem de duygusal ihtiyaçların karşılanmasını sağlar. Bu iş birliği, bireyin yeme davranışlarını daha sağlıklı bir şekilde yönetmesine yardımcı olabilir.

Kaynaklar:

https://www.healthline.com/nutrition/14-reasons-always-hungry#protein

Sürekli yemek yeme isteği neden olur psikolojide?

Stres, sıkıntı, yalnızlık gibi duygularla başa çıkmak için yemek yeme davranışı oluşur. Bu, duygusal yemeye işarettir.

Sürekli aç hissetmek neden olur?

Hormon dengesizliği, yetersiz beslenme, uyku eksikliği ya da duygusal yeme alışkanlıkları bu hissi yaratabilir.

Yemek yediğim halde aç hissediyorum, neden?

Yediğin besinler doyurucu değilse, hızlı yiyorsan ya da psikolojik açlık yaşıyorsan bu his oluşabilir.